Półdłuto i pełne dłuto – różnice i zastosowanie łańcuchów tnących

Poza podstawowymi parametrami łańcucha tnącego jak: podziałka, długość oraz grubość, których szczegółowy opis znajdziesz w artykule Jak sprawdzić rozmiar łańcucha do piły? . Łańcuchy dzielimy na pełne dłuto, półdłuto i ścięte dłuto. Jako że dwa pierwsze są popularniejsze a ścięte dłuto jedynie typem pośrednim nie będę poświęcał mu wiele uwagi w tym opracowaniu.

Tyle o ile podstawowe parametry łańcucha tnącego należy dopasować idealnie do posiadanej prowadnicy i jest to warunek konieczny aby układ tnący można było zamontować do pilarki. To odpowiedni dobór łańcucha pod kątem półdłuta i pełnego dłuta ma pomóc nam zwiększyć efektywność i komfort pracy.

Podstawowa różnica między półdłutem a pełnym dłutem

Podstawowa różnica między łańcuchem typu półdłuto (na zdjęciach po prawej), a pełne dłuto występuje w konstrukcji zęba tnącego. Ciecie drewna pilarką łańcuchową to nic innego jak obróbka skrawaniem a umiejętny dobór narzędzi ma kluczowe znaczenie dla komfortu, wydajności i bezpieczeństwa prac pilarskich. Łańcuch pełne dłuto posiada ogniwa tnące z narożnikiem wyprowadzonym w szpicę o kącie prostym, natomiast część robocza w półdłucie jest zaokrąglona. Budowa zęba tnącego determinuje podstawowe różnice w zastosowaniu łańcuchów typu pełne dłuto oraz półdłuto.

Półdłuto czy pełne dłuto – co wybrać?

Odpowiedź na to pytanie powinna być łatwiejsza po przeanalizowaniu kilku kwestii determinujących wybór łańcucha, opisanych w tej części artykułu. Sugerowane zastosowanie poszczególnych typów łańcucha tnącego według wybranych kryteriów doboru:

1) Twardość (gęstość) drewna a łańcuch tnący

Drewno twarde to generalnie wysezonowane gatunki liściaste, mając do pocięcia tego typu sortyment zalecam półdłuto ze względu na większą odporność na tępienie się ostrza. Pocięcie twardego drewna łańcuchem w pełnym dłucie będzie od nas wymagało częstszego ostrzenia. Dlatego lepsze efekty a przede wszystkim szybszą pracę zapewni nam ten łańcuch w drewnie miękkim do którego zaliczmy świeżo pozyskane gatunki iglaste.

2) Czystość obrabianego materiału

Zdarza się że drewno jest zabrudzone jeśli na przykład rosło przy drodze czy zostało przeciągnięte podczas zrywki. Niekiedy obrabiamy również produkty z drewna w których skład wchodzą inne materiały jak gwoździe, wkręty, kleje. Polecam stosować w tych przypadkach łańcuch z zębem w kształcie półdłuta.

Łańcuch tego typu ,,więcej wybaczy’’ i nawet przy kontakcie z ewentualnymi nieczystościami jak na przykład gwoździe w paletach pozwoli dłużej zachować zdolność do cięcia. Łańcuch z ogniwami typu pełne dłuto przy kontaktach z twardymi elementami praktycznie natychmiast wymaga ostrzenia.

3) Moc pilarki i długość prowadnicy

Konstrukcja zęba wpływa bezpośrednio na szerokość linii cięcia tzw. rzaz. Łańcuch w pełnym dłucie poprzez swoją budowę posiada większy zakres pracy na boki przez co rzaz staje się szerszy a opór podczas pracy większy. Jeśli posiadasz pilarkę o niewielkiej mocy a planujesz cięcie w drewnie wielkowymiarowym – wybierz półdłuto. To samo tyczy się długości prowadnicy. Jeśli stosujesz prowadnicę o długości zbliżonej do maksymalnych zalecanych przez producenta pilarki, wybierz półdłuto ograniczysz wtedy zapotrzebowanie na moc potrzebną do przecięcia grubego drewna. Pełne dłuto stosuj w pilarkach o dużej mocy, gdzie jesteś pewien że żadna kłoda drewna nie ma szans przeciwstawić się Twojej maszynie.

4) Umiejętności ostrzenia łańcucha przez operatora pilarki

Optymalną wydajność i szybkość cięcia łańcucha typu pełne dłuto uzyskamy jedynie przy zachowaniu kątów i płaszczyzn ostrzenia dlatego należy nabrać dużej wprawy przy ostrzeniu pilnikiem lub doposażyć się w ostrzałkę elektryczną. Nieumiejętne ostrzenie pełnego dłuta może powodować między innymi szarpania i drgania podczas cięcia zwłaszcza twardego drewna. Półokrągła, dłuższa krawędź robocza łańcucha typu półdłuto nie wymaga aż tak wielkiej wprawy dla odpowiedniego jej naostrzenia.

Podsumowanie – Szybka charakterystyka pod kątem użytkowania łańcucha typu półdłuto oraz pełne dłuto.

	półdłuto	Pełne dłuto
1) Szybkość cięcia	mniejsza	większa
2) Odporność na tępienie	większa	mniejsza
3) Zapotrzebowanie na moc pilarki	mniejsze	większe
4) Konieczność zachowania kątów podczas ostrzenia	mniejsza	większa
5) Konieczność częstszego ostrzenia	mniejsza	większa